Mutlak (Absolute)

  1. Mutlak olan ölçülebilir mi?
  2. Elimizde "mutlak" diye bir kavram var; bu kavram, "bir birimle kıyaslanamadığı için ölçülemez olan" anlamına gelir.
  3. Bunlar matematiksel kavramlardan ziyade felsefi kavramlar gibi görünmektedir.
  4. Peki, matematiksel konular nelerdir?
  5. Matematik olarak incelediğimiz şeylerin sayılabilir olması gerekir.
  6. Fakat "saymak" (counting) kelimesi net değildir.
  7. Bir biriminiz varsa, bir birim tanımladıysanız sayabilirsiniz; ancak onlar, yani matematikçiler, "sayılabilir" (countable) kelimesini bir "durma eylemi" için kullanırlar.
  8. Yani sayarsınız, son sayınız olarak bir sayı tanımlarsınız ve durursunuz.
  9. Eğer bir durma noktası varsa ya da sayma süreci durdurulmuşsa, buna "sonlu" (finite) derler.
  10. Fakat bu "saymak" kelimesine aşırı anlam yüklediler (loaded word) ve onu sonsuzluk için de kullanmaya başladılar.
  11. Matematikçiler ya da o sözüm ona "Alim Doktorlar" (Learned Doctors) böyle aşırı anlam yüklenmiş kelimeler kullanıyorsa, bilin ki karanlık tarafa, yani skolastizme geçmişlerdir.
  12. Bu yüzden Galileo'nun sonsuzlukla ilgili kullandığı tüm kelimeler "belirsiz" (indefinite) ya da "sonu olmayan" (without end) olarak değiştirilebilir.
  13. Sonu olmayan demek, saymanın devam etmesi demektir; asla "sonsuz" (infinite) denilen bir duruma/aşamaya girmeyiz.
  14. Galileo da açıkça ifade eder: Bizim sonlu zihinlerimiz sonsuzluğu kavrayamaz.

Gemini, çeviri notu: Metindeki "loaded word" ifadesini "aşırı anlam yüklenmiş kelime" olarak çevirdim çünkü yazar kelimenin doğal anlamının dışına çıkarılıp manipüle edildiğini savunuyor. "Scholasticism" için "skolastizm" (orta çağ kilise felsefesi) terimini kullandım; yazarın buradaki kastı, bilimin dogmatikleşmesi ve kelime oyunlarına boğulması.

Created: 2026-06-13 Sat 06:17